# SỞ GD&ĐT BẮC NINH TRƯỜNG THPT QUẾ VÕ SỐ 1


(Đề thi có 03 trang)

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc văn bản:


ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG KHỐI 12 NĂM HỌC 2024 - 2025 MÔN: NGỮ VĂN 12 Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)


## ĐÁ TRÓ BÔNG


## (Nguyễn Ngọc Tư (1))


Khở, thăng nhỏ gánh nước đi đằng trước tôi, đang bốc khói. Bằng mắt thường cũng thấy một làn hơi mỏng bả là gợn quanh nó, nhất là từ đôi ống quần ướt mèm. Nước trong thùng ở hai đầu quang gánh dù không sánh ra chút nào, nhưng cứ nghĩ lên đến đỉnh núi chắc chỉ còn lưng lửng, vì nước bốc hơi. Mình thì có hơn gì, tôi nghĩ, cũng sắp bốc cháy tới nơi rồi.


Năng hệt một chào mật nấu sôi, và những con người bé nhỏ ngụp lặn trong ấy chín nhừ, mặt mày đỏ lựng. Thỉnh thoảng Khờ dừng lại để chờ tôi lúc này hồng hộc thờ, bước từng bậc đá bằng đôi chân không biết của ai. Dù nó đã lên xuống núi mười bảy lần trong ngày, gánh nước uống cho chục ngoài hộ dân sống trên ấy. Hỏi Khờ sắp tới nơi chưa, nó kêu xíu nữa. Chữ “xíu” không làm tôi mừng, vì biết mình còn trèo nhiều dốc đá mới chạm chân đỉnh núi trọc bon không cây cối.


“Đám đá này mơi mốt trổ bông”, Khờ nói.


Năm Khở chín tuổi, mẹ đất nó lên ngọn núi Trời này, bảo ngồi đó đợi đá trổ bông mẹ lên đón. Rồi bà mẹ trẻ xuống núi, biệt dạng. Chị chủ quán nước ngay bên sườn núi vẫn còn nhớ gương mặt cô gái đó, “trẻ măng, đem con đi bỏ mà mặt tình bơ, trừng giỡn (2) với mấy thằng kiếm cùi”. Chắc là sớm làm mẹ đơn thân, không mang vác nổi thăng nhỏ khờ đặt đâu ngồi đó. Chắc là ngủ quên trên cỏ rồi đẻ Khờ, như những bà mẹ Việt cố xưa vẫn cần bầu (3) nhờ uống nước trong gáo dừa, ướm chân vào dấu chân lạ.


Thăng nhỏ từng có cái tên từ tế, nhưng người xóm núi quên mất rồi. Nói cho cùng, làm gì có tên nào hợp với nó, bằng tên Khờ. Trong thân xác thăng con trai sắp ba mươi, là một trí khôn của trẻ con năm bảy tuổi. Thời gian không làm mai một cái niềm tin rồi đá trổ bông, mẹ đón về.


Sống nhờ chén cơm của cư dân triền núi, nhưng Khờ chưa bao giờ làm họ tiếc vì đã nuôi dưỡng mình. Nhờ chi thăng nhỏ cũng làm, và nặng nhọc cỡ nào cũng không than vãn. Mưa nó đi cọ rửa những bậc đá đóng rêu, che giúp mái nhà ai đó, công bà Chín Sầu Đâu đi hốt thuốc nam chữa đau khớp, đón thằng Đen két ở trường trong giông gió. Hạn qua nó kiếm cùi phơi khô chất đầy miễu hoang, cả xóm xài mút mùa không hết. Mùa khô nào họ cũng uống nước mưa một tay Khờ gánh, từ ngôi chùa gần chân núi Xanh.


Suốt ba chục năm, duy nhất một lần Khờ rời núi chừng tuần lễ. Nó bị sét đánh. Cái đầu trọc của núi mà nó đang chăn giữ, không hiểu sao hay bị sét xuống thăm, đến cây cối không mọc nổi. Bữa đó giông khô, Khờ lom khom gom mớ thuốc nam chùa gửi phơi, thì bị sét quật lăn ra, tóc cháy xém. Câu đầu tiên nó nói khi tỉnh dậy, “đá trổ bông chưa?”


Tới ông trời còn không bứng nổi thăng Khờ ra khỏi mớ đá đó, người núi Xanh nói. Đúng lúc Khờ lại thêm một lượt gánh nữa ngang qua chỗ quán nước tôi ngồi cùng mấy bà trong xóm, nhẹ răng cười. Ở Khờ không có vẻ gì bơ vơ, dù đang một mình bơi giữa đá và nắng.

Ngay khi nó bị che khuất bởi một cua gắt trên đường mòn, cũng để lại cảm giác ấm áp, chắc nịch. Khó giải thích, nhất là nhân vật ấy mang trong mình một câu chuyện mùi lòng.


Hỏi mẹ Khờ có từng quay lại không, người núi Xanh nói biết đâu, giờ nhiều du khách lên đây, mặt mũi ai cũng dáo dác như ai, nhớ sao nổi người phụ nữ mấy chục năm về trước. Thằng nhỏ hay bị du khách ghẹo, họ xưng mẹ nè con, mau về với mẹ. “Mẹ tui nói chừng đá trổ bông mới lên đón, giờ có trổ xíu nào đâu”, Khờ nói. Chỉ một lời dõi âu ơ, nhưng với bộ não ngờ nghệch của Khờ, đã thành một thứ dây trói bền dai, buộc nó mãi trên đỉnh núi.


Mẹ Khờ có ở đây, chắc gì lay chuyển được nó, đá chưa nở bông nào.


Dân núi Xanh có lần hối tiếc, khi xúm nhau thuyết phục Khờ, rằng đám đá đó đâu thế trổ bông được, sét đánh quá chừng mà, nhìn thì biết, tới cò còn không mọc nổi. Khờ nói luôn, vậy mấy cục đá hong bị trời đánh thế nào cũng có bông. Từ bữa đó nó leo trèo khắp núi. Lo bông đá đang trổ ở hang hốc nào đó, nơi nó chưa mò tới. Còn cả xóm thì phắp phỏng sợ nó trượt chân.


Mình mà nói núi này đá đực khó ra bông, Khờ sẽ hỏi, vậy núi nào mới có? Tôi hình dung vậy, khi ngó thằng nhỏ vừa gánh xong đôi nước cuối cùng trong ngày, đổ vào cái khạp da bò đặt ngay đình trọc. Nước ấy dành cho du khách uống đỡ khát. Dù họ chỉ dùng rửa mặt, rửa chân, hắt vào người nhau cho vui.


Năng vẫn xéo xắt, chưa chịu nguội. Tôi quay lại đúng cái chân núi mà vài tiếng đồng hồ trước mình đứng ngán ngăm vì nắng và hồ Xanh cạn đáy. Nghĩ chắc cũng không cần trèo lên chi, quá biết trên đó có những thứ gì, lại miều cậu miều cô, lại những quán xá đu theo vách đá, lại bày bán mấy thứ thần dược từ cỏ cây meo mốc chở đầu.


Nhưng Khờ xuất hiện, với đôi thùng nước treo đầu gánh, rủ khơi khơi, lên núi chơi, bông đá nay mai sẽ trổ.


## Chú thích:


1. Nguyễn Ngọc Tư: sinh năm 1976 tại Đầm Dơi, Cà Mau, là nữ nhà văn trẻ của Hội nhà văn Việt Nam. Với niềm đam mê viết lách, chị miệt mài viết về những điều gần gũi nhất xung quanh cuộc sống của mình. Giọng văn chị đậm chất Nam bộ, là giọng kể mềm mại mà sâu cay về những cuộc đời éo le, những số phận chìm nổi. Cái chất miền quê sông nước ngắm vào các tác phẩm, thấm đẫm cái tình của làng, của đất, của những con người chân chất hồn hậu nhưng ít nhiều gặp những bất hạnh.


2.Trừng giỡn: trêu đùa


3. Căn bầu: có thai


4. Khạp: cái lu, vật dụng đựng nước


5. Miều: miều thờ


## Thực hiện các yêu cầu sau:

## II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

HẾT---


(Thí sinh không được sử dụng tài liệu)


Họ và tên thí sinh:........................................................................SBD:........................................

SỞ GD&ĐT BẮC NINH
TRƯỜNG THPT QUẾ VÕ SỐ 1


(Đáp án gồm có 5 trang)


ĐÁP ÁN ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG 12


NĂM HỌC 2024 - 2025


MÔN: NGỮ VĂN 12


Thời gian làm bài: 120 phút


(không kể thời gian phát đề)

Phân	Câu	Nội dung	Điểm
I		ĐỌC HIỂU	4,0
	1	Ngôi kể trong truyện: ngôi thứ nhất	0,5
	2	Những chi tiết trong câu chuyện để chứng minh rằng không ai có thể lay chuyện niềm tin Đá trổ bông của Khờ: - Mỗi ngày chờ đợi Đá trổ bông, chưa bao giờ Khờ dám rời núi. - Mọi người xúm lại giải thích cho Khờ hiểu đá biết đánh, không thể trổ bông, Khờ lại hỏi, vậy ở đâu đá trổ bông. - Bị sét đánh ngất đi, câu đầu tiên Khờ hỏi khi tình dậy là Đá đã trổ bông chưa.	0,5
	3	- Phép liệt kê: đi cọ rửa những bậc đá đóng rêu, che giúp mái nhà ai đó, công bà Chín Sâu Đâu đi hốt thuốc nam chữa đau khớp, đón thăng Đen kẹt ở trường trong giông gió. - Tác dụng: + Nhấn mạnh sự chăm chỉ, chịu khó và hay giúp đỡ mọi người của Khờ. + Phép liệt kê làm cho các diễn đạt hiệu quả, ngắn gọn và dễ hiệu quả hơn. Giúp cho đoạn văn tăng thêm tính biểu cảm.	1,0
	4	Nhận xét về Khờ: - Khờ khạo, ngây ngốc. - Tính tình hiền lành, chăm chỉ, giúp đỡ mọi người. - Tin vào tình mẫu tử, khao khát tình mẫu tử.	1,0
	5	Suy nghĩ về niềm tin trong cuộc sống: Học sinh có thể trình bày những suy nghĩ của mình theo nhiều cách. Có thể theo hướng sau: - Niềm tin giúp con người ta vượt qua mọi trở ngại, vượt lên bản thân mình, sống có mục tiêu, có chí hướng, tinh thần lạc quan, vui vẻ. - Niềm tin mù quáng khiến con người trốn tránh, không tin vào sự thật ngay trước mắt, không chấp nhận sự thật, mê muội trong những ảo tường.	1,0
	II	VIẾT	6,0
	1	Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Khờ trong truyện ngắn “Đá trổ bông” của Nguyễn Ngọc Tử	2,0
		a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng-phân-hợp, móc xích hoặc song hành.	0,25

	b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Nhân vật Khở trong truyện ngắn "Đá trổ bông" của Nguyễn Ngọc Tử	0,25
	c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận. Xác định được các ý phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý: - Khở là chàng trai có số phận không may mắn: +Trí tuệ của trẻ lên năm trong người cậu con trai ba mươi tuổi + Bị mẹ bỏ rơi trên núi Trời từ năm lên chin tuổi. + Cả đời luân quân trong chờ đợi và hi vọng vào một lời hứa hão. - Khở là người có tâm hồn cao đẹp: + Hiền lành, chất phác. + Chăm chỉ, tốt bụng. + Luôn tin tưởng vào điều tốt đẹp và khao khát tình thương yêu + Kiên cường trước nghịch cảnh - Khở hiện lên sinh động qua ngòi bút nghệ thuật độc đáo của Nguyễn Ngọc Tử + Cách tổ chức truyện đặc biệt với mạch truyện khá tự nhiên, mới mẻ, hiện đại. +Truyện được kế theo ngôi thứ nhất, người kế xưng tôi + Kết hợp nhiều điểm nhìn giúp soi chiếu rõ nhân vật: điểm nhìn bên trong, điểm nhìn bên ngoài... + Giọng điều điểm nhiên, trầm tĩnh, dân dã, mộc mạc + Ngôn ngữ kế chuyện đậm màu sắc Nam bộ, chân chất, hiền lành như bản chất con người Nam Bộ, mang hồn quê Nam Bộ, => Tuy phải sống trong cảnh thiếu thốn cả vật chất và tình yêu thương song Khở vẫn luôn hi vọng vào tương lai tươi sáng. Lối sống chân thật và niềm tin mãnh liệt của Khở gợi lên trong lòng người đọc bao trân trở, xót xa. Còn nhiều những mảnh đời bất hạnh, còn có những người mẹ nhân tâm, bạc bẽo ngay cả với đứa con mình, còn có những niềm tin đặt nhằm chỗ, những yêu thương trao đi mà không thể nhận về...Dự âm của "Đá trổ bông" đường buôn nhưng đó phải chăng chính là sự thức tình mà Nguyễn Ngọc Tử đang hướng chúng ta về con người bên trong con người của chính mình. Thật - giả, tốt - xấu, thiện - ác... vẫn luôn song hành tôn tại đòi hỏi mỗi người cần cần trọng trên hành trình làm người.	0,5
	d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau: - Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận. - Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý. - Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuận nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.	0,5
	d. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu	0,25